| |
Biblioteka
S E R I A „K L A S Y C Y S Z T U K I”
|

|
Monica
Girardi
Żył
krótko. Działał w najważniejszych ośrodkach kultury renesansu, na dworach w
Urbino, Florencji, Rzymie za pontyfikatu Juliusza II i Leona X. W tym samym
czasie co Leonardo, Michał Anioł i Bramante poszukiwał ideału piękna, tworzył
arcydzieła, przez długie lata uznawane za najwyższe osiągnięcia sztuki. Był
genialnym artystą – jeszcze za życia określanym jako „boski” – uważnym, pełnym
młodzieńczego zapału, ale także interesującym człowiekiem, wytwornym i
przystojnym, zdolnym do głębokich wzruszeń. Jego obrazy są wyrazem
racjonalizmu, uwielbienia natury i chęci ukazania absolutnej doskonałości.
|
|

|
Silvia
Borghesi
Cichy, szorstki w obejściu - taki prawdopodobnie był Cezanne w
oczach impresjonistów i paryskiej publiczności. A jednak to w twórczości tego
samotnika dokonała się głęboka przemiana, mająca wpłynąć na losy nowoczesnego
malarstwa. Nie zapominając nigdy, jak wielkie znaczenia
odgrywa w obrazie światło i kolor, artysta nie ograniczał się do odtwarzania
zewnętrznych form natury. Poszukiwał stałych zasad, stabilnych struktur. W
syntetyczny sposób przedstawiał kształty przedmiotów, geometryzował formy,
stosował prostą, logiczną konstrukcję obrazu. Wytrwały i rozmiłowany w
malarstwie, Cezanne powracał do uroczystego tonu sztuki klasycznej, stając
się wzorem dla młodych awangardowych twórców XX wieku.
|
|

|
Stefano
Zuffi
Życie Rembrandta to jedna z najwznioślejszych, a
zarazem najbardziej dramatycznych kart w dziejach sztuki holenderskiej
"złotego wieku". Osiągnął szczyty powodzenia, później przeżył ruinę
finansową i ruinę życia osobistego. W obu tych okresach tworzył arcydzieła,
których emocjonalna wymowa pozostaje niezapomniana. Chociaż nigdy nie opuścił
Holandii, jego twórczość ma wymiar uniwersalny, znacznie wykraczający poza
granice niewielkiego kraju. Malował ludzi - ich doznania i
życie codzienne - poruszał serca wszystkich, którzy mieli szczęście oglądać
jego dzieła.
|
|

|
Francesca
Debolini
Nikt
chyba na przestrzeni wieków nie był tak doskonałym uosobieniem prawdziwego
geniuszu jak Leonardo da Vinci. W samym sercu włoskiego renesansu – Florencji
Medyceuszy i Mediolanie Sforzów – Leonardo zgłębiał samotnie różne dziedziny
sztuki i nauki, dokonując odkryć, które zadziwiły świat. Nieustannie
eksperymentował, wykorzystując efekty swych studiów w rysunku i malarstwie.
Pozostawił po sobie arcydzieła, będące inspiracją dla twórców wszystkich
epok, zachowując jednak tajemnice swego życia i niezrównanej myśli.
|
|

|
Stefano
Zuffi
Obrazy Claude'a Moneta przesycone są promieniami słońca, barwami
wiosny i radością uśmiechających się młodych dziewcząt. Impresjonizm dokonał
radykalnych zmian w malarstwie, zerwał z uroczystą,
akademicką sztuką XIX wieku, ukazując piękno przyrody i urodę życia. Monet
tworzył słynne cykle prac, w których przedstawiając ten sam motyw, starał się
uchwycić zmienność światła zależną od pory roku, dnia, warunków
atmosferycznych. W późnych latach życia artysta przeniósł się z hałaśliwego
Paryża do swojej posiadłości w Giverny. Malował obrazy
ogrodu, a zwłaszcza stworzył niezapomniane
impresje, w których najpełniej ujawniła się jego fascynacja
wodą i otaczającą ją roślinnością.
|
|

|
Gabriele
Crepaldi
Antykonformista, oryginał pełen inspiracji i twórczej odwagi,
niespokojny duch: oto Paul Gauguin, jeden z najbardziej fascynujących malarzy
końca XIX wieku i jeden z nielicznych, których nie olśnił pełen pokus
artystyczny świat Paryża. Trudom i goryczom codzienności przeciwstawia
Gauguin entuzjazm w poszukiwaniu doskonałości i piękna, jest
gotów porzucić wszystko, by udać się w drogę na
antypody. Z Bretanii na Tahiti, z francuskiej prowincji na wyspy Polinezji -
podróżujemy wraz z Gauguinem tym zadziwiającym i
cudownym szlakiem.
|
|

|
Stefano
Peccatori
Nowa seria, poświęcona wielkim mistrzom
i kierunkom w malarstwie od średniowiecza do końca XX wieku, przedstawia
kluczowe momenty w historii sztuki zachodnioeuropejskiej. Z treścią każdego
tomu, zawierającego syntetycznie przedstawione informacje i ponad 300
barwnych ilustracji, można zapoznać się na trzy sposoby: przyjmując za punkt
wyjścia życie i twórczość artysty, kontekst historyczny i artystyczny lub
analizę poszczególnych dzieł. Korzystanie z książki ułatwiają kolorowe paski
na marginesie każdej strony
|
|

|
Anna
Toterolo
Dzieło van Gogha, pełne ekspresji i żaru uczuć, mieści się
zaledwie w dziesięcioleciu 1880 - 1890. Ogromne zainteresowanie twórczością
tego artysty o wyjątkowej biografii zaczęło się dopiero po jego
śmierci, dziś uznawany jest za geniusza. Sztuka van Gogha, wyraz napięć i gwałtownych
zwrotów - aż do gestu ostatecznego - odzwierciedla całą różnorodność przeżyć.
Artysta za pomocą ostrych barw i dynamicznych linii przenosił na płótno
wszystkie emocje swojego krótkiego, lecz intensywnego życia.
|
|

|
Stefano
Zuffi
Najważniejsza
postać wśród weneckich malarzy renesansu, niedościgniony mistrz koloru,
malarz, którego sława nie słabnie do dzisiaj. W Europie ogarniętej wojną, w
świecie przeżywającym gwałtowne zmiany, Tycjan – artysta cieszący się
uznaniem – prowadzi dialog z papieżami i cesarzami. Obok niego na stronach
niniejszej książki pojawiają się wszystkie najważniejsze współczesne mu
postacie: Giorgione i Durer, Michał Anioł i Karol V, Venorese i
Tintoretto, Pietro Aretino i Palladio, włoscy książęta i
dożowie Wenecji.
|
|

|
Rosa
Giorgi
W
ostatnich latach swego krótkiego, burzliwego życia nieustannie uciekał
ścigany groźbą kary śmierci. Jednak ta świadomość zagrożenia nie
przeszkodziła mu w tworzeniu najoryginalniejszych dzieł epoki. Gwałtowny
charakter i odwaga, dzięki której potrafił wprowadzić do malarstwa nowe
rozwiązania, stały się również przyczyną życiowych kłopotów Caravaggia. Jego
lombardzkie poczucie rzeczywistości pozbawione złudzeń i przejmujące,
zderzyło się z rzymskim przepychem książąt i kardynałów: wynikiem tego
spotkania jest nowa sztuka, dramatyczna i
zachwycająca.
|
|

|
Monica
Girardi
Giotto, artysta czasów średniowiecza, uważany za
jednego z ojców malarstwa zachodnioeuropejskiego, wprowadził doń -
przełamując tradycje bizantyjskie - realistyczną trójwymiarowość.
Przedstawiane przezeń plastycznie uformowane postacie, osadzone w
przestrzennie potraktowanym krajobrazowym tle, a także nasycenie ludzkich
uczuć - to już zaczątki renesansu.
|
|

|
Rosa
Giorgi
W XVII stuleciu dwór hiszpański odznaczał się niezwykłą
wspaniałością. Była to epoka wielkich mistyków, barokowej emfazy oraz
efektownych kontrastów, ale też pełnej dystansu ironii pisarzy. Był to wiek
Velazqueza, geniusza sztuki i intelektu, ukazującego społeczeństwo wpisane
między oficjalną, pełną chłodu etykietę dworską i cierpki smak
rzeczywistości. Malarz tworzył obrazy ołtarzowe, historyczne, pejzaże i
portrety. Jego sztuka to opowieść o prawdziwych, wiecznie aktualnych
namiętnościach mężczyzn i kobiet, którzy zdają się wciąż żyć obok nas.
|
|

|
Raffaella
Russo
Świadek narodzin nowoczesnej Europy, epoki marzeń i rozczarowań,
Caspar David Friedrich zwraca się w swej twórczości przede
wszystkim ku naturze. Zainspirowany poezją i filozofią
romantyzmu, oddaje w swoich obrazach uczucie osamotnienia, którego doświadcza
w obliczu tajemniczych wyroków losu. W jego malarstwie samotne postacie,
zagubione wśród mgieł i ruin, przywodzą na myśl wciąż aktualne pytania o sens
ludzkiej egzystencji.
|
|

|
Stefano
Zuffi
Dorastał w ojcowskim warsztacie, pośród misternie zdobionych
wyrobów złotniczych, w czasach największej świetności Norymbergii.
Uczestniczył w wydarzeniach mających wielkie znaczenie dla
kulturalnych i historycznych dziejów Europy początku XVI wieku. Był świadkiem
odkryć geograficznych, narodzin państwa Karola V, reformacji. Rozmach
twórczy, ponadnarodowy charakter jego sztuki, biegłość techniczna oraz podejmowane
tematy czynią Durera nie tylko największym malarzem niemieckim, ale również
jedną z największych postaci w sztuce wszech czasów.
|
|

|
Paola Rapelli
Wielkość
Hiszpanii pod koniec XVIII wieku zaczyna przygasać. Goya – wnikliwy
obserwator – dostrzega schyłek starej epoki i narodziny nowego porządku. Jego
długa, pełna nieustannych poszukiwań droga artystyczna, prowadzi od
wdzięcznych przedstawień rokokowych do makabrycznych „czarnych obrazów”, od
przesyconych światłem portretów do dramatycznych rycin. W sztuce tej
współistnieją niepokój i uwodzicielski wdzięk, radosne napięcie i
tragedia, składając się na dzieła o niezwykłej sile wyrazu.
|
|

|
Tatjana
Pauli
Twórczość Piera della Francesca (ok. 1416 - 1492), wspaniałego
artysty epoki włoskiego quattrocenta, była przez kilka stuleci niedoceniana i
prawie zapomniana. Dopiero w wieku XX dostrzeżono niepowtarzalne wartości
dzieł tego twórcy - malarza i teoretyka sztuki. Jego malarstwo,
utrzymane w jasnych barwach, odznacza się nowatorstwem
formy, doskonałym opanowaniem perspektywy linearnej, mistrzowskimi efektami
światła oraz sprowadzeniem przedstawionych postaci
i elementów pejzażu do najprostrzych figur geometrycznych. Równocześnie
dzieła Piera wyrażają z dużą subtelnością i powagą stany emocjonalne i
sytuacje życiowe odtwarzanych postaci, co nasyca jego sztukę treściami
głęboko humanistycznymi, o randze symboli i uniwersalnych idei.
|
|

|
Simona
Bartolena
Wykształcony i wyrafinowany wielbiciel sztuki, uważny bywalec
muzeów, był jednocześnie wolnym od uprzedzeń i odważnym artystą, żywo
reagującym na wszelkie aspekty życia i uroki świata. Manet okazał się
ewenementem w gronie paryskich impresjonistów; wystarczy wspomnieć, że nie
brał udziału w żadnej wystawie przez nich organizowanej, a mimo to wraz z
jego śmiercią nastąpił faktyczny rozpad grupy. Zawdzięczamy manetowi
najbardziej przenikliwe portrety i wizerunki jego epoki - prowokacyjne i
pełne gwałtowności. Widzimy tu Paryż u progu współczesności, w czasach, gdy
świadomość szybko zmieniającego się świata łączy się z nieco literacką
interpretacją społeczeństwa.
|
|

|
Rosa
Giorgi
Kreta, Wenecja, Toleda - miejsca z pogranicza historii i
legendy, w których tworzył jeden z najbardziej
oryginalnych przedstawicieli manieryzmu. Spadkobierca renesansu czy prekursor
baroku? Trudno jednoznacznie zdefiniować styl Dominikosa Theotokopulosa,
zwanego El Grekiem. Na jego twórczość składają się statyczne ikony powstałe
na Krecie, barwne kompozycje okresu weneckiego i przepełnione mistycyzmem
obrazy namalowane w Hiszpanii. El Greco interpretował swoje czasy i świat, w
którym żył, w sposób oryginalny, dziwaczny, zaskakujący, mistrzowsko
posługując się pędzlem.
|
|

|
Gabriele
Crepaldi
Jest zapewne najbardziej znanym spośród malarzy impresjonistów.
Jego obrazy do dziś cieszą się nadzwyczajnym uznaniem i osiągają zawrotne
ceny. Delikatne portrety kobiet, martwe natury z kwiatami i owocami,
przepełnione światłem krajobrazy, sceny z życia codziennego, zmysłowe akty są
świadectwem kunsztu artysty, który jak żaden inny potrafił w obrazach oddać
swoje umiłowanie do życia. Książka ta przybliża nam życiową i twórczą drogę
Renoira. Obie wyrażały jego zrównoważoną osobowość, pełną pogody, harmonii i
uwielbienia dla piękna.
|
|

|
Stefano
Zuffi
Wraz z Rembrandtem i Fransem Halsem należy do
najwybitniejszych mistrzów złotego wieku holenderskiego malarstwa, choć
przypisać można mu z całą pewnością mniej niż 40 obrazów. Dziewczyna, która
pisze list, dzierga robótkę albo stoi się w perły; kobieta, która w kącie
zalanego światłem pokoju nalewa mleko z dzbanka - obrazy Vermeera, z
delikatnie wyważonymi kolorami, harmonią grą świateł, ciszą i czystością,
mają do dzisiaj nieporównywalną siłę wyrazu i odzwierciedlają bogactwo
holenderskiej sztuki XVII wieku.
|
|

|
Stefano
Peccatori, Stefano
Zuffi
Gustav Klimt - artysta niezwykły, stworzył dzieła
o fascynującej sile wyrazu, pełne pasji i
zmysłowości. Wyprzedził swoją epokę; w Paryżu wielbiony, a w swoim rodzinnym
Wiedniu potępiany. Akcja książki obejmuje ostatnie lata życia artysty.
Książka, podobnie jak sama twórczość Klimta, przesycona jest erotyzmem.
|
|

|
Gabriele
Crepaldi
W pierwszej połowie XIX wieku pojawia się nowy nurt w sztuce -
romantyzm angielski. Zamiłowaniu do mitologii i egzotyki zaczyna towarzyszyć
temat piękna dzikiej natury, którą niezrównanie interpretują tacy malarze,
jak Cozens czy Sandby, a bastępnie Constable i Turner. W celebrowaniu pejzażu
manifestują wolność tworzenia, z dala od utartych formuł i zamkniętej
przestrzeni pracowni. Po raz pierwszy malarstwo ukazuje impresję, ulotną
atmosferę, grając paletą kolorów jasnych i świetlistych, gdzie formy gubią
swoje kontury, a figury się zacierają. Impresjonizm jest już blisko!
|
|

|
Daniela
Tarabra
Na początku XVII wieku Peter Paul Rubens z impetem wdarł się do
grona najwybitniejszych malarzy Europy. Bogaty w wiedzę nabytą podczas
długiego pobytu we Włoszech zachwycał współczesnych mu malarzy i
kolekcjonerów. Ze swojej pracowni w Antwerpii Rubens uczynił spektakularną
kuźnię artystycznych wzorów. Odbywało się tam nieustanne odkrywanie kolorów i
form, radosne święto malarstwa otwartego na każdy temat, od ołtarzy po
portrety, od cylki reprezentacyjnych po pejzaże.
|
|

|
Matilde
Battistini
Marzenia i nędza, przyjaźnie i wielkość, alkohol i śmierć. W
pracowitym "ulu" Montparnasse'u pochodzący z Livorno we Włoszech
Modigliani żyje w zawrotnum tempie. W Paryżu rozmaitych awangard, w sercu
Europy przepełnionym fermentem artystycznym i intelektualnym, ale też
atmosferą nadchodzącej katastrofy Wielkiej Wojny, artysta z Toskanii
prezentuje wybitny talent. Jednak nie wiąże się z żadnym ruchem, rezygnując z
"więzi z grupą" na rzecz osobistej, intymnej i bardzo zmysłowej
analizy artystycznej i psychologicznej. W swoich pracach - rysunkach i
obrazach - znajduje nowy sposób malarskiej wypowiedzi. W nieruchomych portretach
i w zmysłowych aktach uproszczone rysy twarzy postaci wypełnione są potężną i
kruchą zarazem siłą ekspresji oraz przeczuciem, które porusza duszę.
|
|

|
Monica
Girardi
Uznany
przez współczesnych za niedościgniony wzór artysty biegłego we wszystkich
sztukach, Michał Anioł współtworzy i oznacza każdą fazę renesansu. Zaczyna od
złotego wieku Wawrzyńca Wspaniałego, kończy na palącym klimacie
kontrreformacji. Humanista , malarz, architekt i poeta czuje się jednak
przede wszystkim rzeźbiarzem. Ryjąc dłutem w surowym bloku marmuru, realizuje
autorską koncepcję uwalniania kształtu uwięzionego wewnątrz bezkształtnej
materii. Rzeźbi „drogą zdejmowania”. W tym jakże samotnym oraz pełnym
napięcia działaniu koncentruje się cała jego twórcza energia. Ten geniusz pracą
tłumił dręczące go niepokoje teraźniejszości i dzięki pracy pukał do bram
nieśmiertelności.
|
|

|
Simona
Bartolena
Precz z szarością akademizmu, monotonią ćwiczeń, powielaniem
tematów i modeli, banalnością gustu publiczności i krytyków! Tuż po roku 1860
grupa młodych malarzy francuskich otwiera drogę nowemu kierunkowi w sztuce,
pełnemu świeżości, światła, rozkochania w rzeczywistości i energii życiowej.
Rodzi się impresjonizm. W Paryżu organizuje się środowisko malarzy, takich
jak Monet, Renoir, Manet, Sisley, a niebawem Degas, Gauguin, Cezanne - każdy
z nich wniesie cechy swego indywidualnego stylu malarskiego, ale razem
rozwijać będą nurt, który zmieni bieg dziejów sztuki.
|
|

|
Alessandra
Fregolent
Weneccy wedutyści w sposób niezwykle wyrazisty opisali
XVIII-wieczne realia. Najwybitniejszym przedstawicielem tego nurtu był
Canaletto, chociaż znakomitymi artystami okazali się również Belloto, Guardi,
Marieschi i Carlevaris. Początkowo wedutyzm rozwijał się przede wszystkim w
Wenecji, lecz z czasem malarstwo to zdobyło popularność w całej Europie.
Wedutyści otrzymywali zlecenia od znakomitych marszandów, gościli w
europejskich stolicach i brali udział w kulturalnych debatach, a ich prace
były poszukiwane przez kolekcjonerów. Canaletto i pozostali malarze miejskich
pejzaży potrafili połączyć ?oświeceniowy? obiektywizm z twórczą wyobraźnią, a
tło dla ich działalności stanowiła chyląca się ku upadkowi, choć wciąż
piękna, Najjaśniejsza Republika Wenecja.
|
|

|
Silvia
Borghesi
Niewielu artystów w całych dziejach sztuki potrafiło uchwycić i
oddać tak dobitnie i bystrze obraz własnej epoki, będąc zarazem naocznymi
świadkami jej głębokich przemian, jak i wyjątkowymi odtwórcami życia
uczuciowego swych postaci, scen ulicznych, mroków bliskiego wieczoru i
światła wschodzącego obojętnie gdzieś w dali, olśniewającego słońca. W
dobitnym realiźmie swej Ameryki Hopper jest dociekliwy, wrażliwy,
poruszający, a czasem zdumiewający. Melancholię przemijania wyraża z
bezwzględną, niemal geometryczną prostotą, w której pobrzmiewa nieodparty
głos metafizyki.
|
|

|
Alessandra
Fregolent
"Jawi się raczej jako mit niż człowiek. Żaden los poety
nieporównywalny jest z jego losem na ziemi. Nic lub prawie nic się o nim nie
wie; niektórzy wręcz negują fakt jego istnienia. A jednak od czasu jego
objawienia cała sztuka wenecka zdaje się płonąć". Tak w ubiegłym wieku
pisał Gabriele d'Annunzio. Tę literacką wizję z coraz sugestywniejszą
rekonstrukcją sekretów Giorgionego jako człowieka i artysty wiąże pasja odkrywania
jednego z największych malarzy weneckiego renesansu: mistrza w oddawaniu
przyrody i nastrojów, bohatera zwrotu, jaki na początku XVI wieku dokonał się
w malarstwie ku światłu, barwie, powietrzności i kontemplacji czystego
piękna.
|
|

|
Simone
Ferrari
Już za życia nazwano go "królem malarzy, którego subtelne i
doskonałe dzieła nie pogrążą się nigdy w niepamięci". Jan van Eyck,
autor jednego z arcydzieł wszech czasów, gandawskiego ołtarza Adoracji
Baranka Mistycznego, stoi u początku nowożytnego malarstwa północnej Europy.
Jego sztuka przetwarzająca i przekraczająca doświadczenia gotyku
międzynarodowego, tworzy zarazem cenne klejnoty, o których posiadanie
ubiegali się władcy, jak i pełne nieskończonej różnorodności szczegółów
miniatury widzialnego światła, a wreszcie wielopiętrowe, natchnione wykłady
teologii katolickiej. Pojmując swą rolę jako pośrednictwo między Bogiem,
człowiekiem a naturą, oddawszy tej idei właściwy sobie geniusz obserwacji i
finezję wynalezionego właśnie malarstwa olejnego, Jan von Eyck
unieśmiertelnił XV wieczną Flandrię jako ucieleśnienie złotej "jesieni
średniowiecza".
|
|

|
Gabriele
Crepaldi
Grupy Die Brucke i Der Blaue Reiter, berlińskie kokoty
Kirchnera, błękitne konie Marca i abstrakcyjne Kandinsky'ego; "Neue
Sachlichkeit" z drastycznymi scenami ulicznymi Grosza i Dixa, czarne
sylwetki Noldego, tęczowe akwarele Mackego, krzyczące barwy Jawlensky'ego,
katedry Feiningera, taniec plam Klee czy dramatyczne gesty postaci Backmanna
to główne skojarzenia, jakie przywodzi na myśl nazwa
"ekspresjonizm". Kierunek, zrodzony w sztuce niemieckiej na początku
XX wieku w przeczuciu katastrofy I wojny światowej, a po jej zakończeniu
miotający się w daremnych ostrzeżeniach przed nadciągającymi czasami pogardy,
naznaczył swą wrażliwością malarstwo, literaturę, teatr, muzykę i kino, stał
się jednym z głównych doświadczeń sztuki nowoczesnej.
|
|

|
Tatjana
Pauli
Bedny wiejski chłopak przyjeżdża do wspaniałej uniwersyteckiej
Padwy, do bogatych warsztatów artystycznych i pracowni Donatella. Pojawia się
nagle w jednym z najbardziej rozwiniętych centrów artystycznych europejskiego
humanizmu. Od najmłodszych lat utalentowany Andrea Mantegna uczy się z godną
pozazdroszczenia łatwością i już po kilku latach błyszczy jak diament w
sztuce północnych Włoch. Po pierwszym dziesięcioleciu działalności w Wenecji
malarz zostaje zaproszony do Mantui na dwór znanych z artystycznych ambicji
Gonzagów. Tak właśnie powstała sztuka łącząca w niezwykły sposób wymogi
dekoracyjności kompozycji i ceremoniału dworskiego z konsekwentnym
nawiązaniem do zasad klasycznych.
|
|

|
Gabriele
Crepaldi
Dante Gabriel Rossetti, William Hunt, Ford Madox Brown, John
Everett Millais, William Morris, Edward Burne-Jones - grono artystów
angielskich, którzy, łącząc się i rozdzielając, stworzyli jeden z najbardziej
interesujących ruchów artystycznych dziewiętnastowiecznej Europy. W ich
dziełach odnajdujemy średniowieczne inspiracje, symboliczne upojenia,
szekspirowskie odniesienia, ukryte tęsknoty romantyczne, wiktoriańskie
poczucie moralności, szczególne upodobanie do artystycznego piękna,
nieskażonego modą, otwarcie zainspirowanego włoską epoką Quattrocenta, ale
nie tylko z tej przyczyny szukającego schronienia w przeszłości. Dzięki
wsparciu krytyków i intelektualistów, prerafaelici na nowo objawili moralną
rolę sztuki, jej wyjątkową wartość i ponadczasowe przesłanie.
|
|

|
David
Bianco
Malarstwo Pietera Bruegla starszego (1525/1530 - 1569) jest
jednym z najlepszych i najciekawszych przykładów powiązania wyobraźni
artystycznej ze światem rzeczywistym, występyjących w XVI-wiecznym malarstwie
flamandzkim. Jego szczegółowe kompozycje panoramiczne, wypełnione postaciami
mężczyzn, kobiet i dzieci, odwołują się do niderlandzkich tradycji ludowych.
|
|

|
Silvia
Malaguzzi
Floręcja pod rządami Wawrzyńca Medyceusza, wyrastająca na potęgę
handlową, jak również będąca kolebką nauk humanistycznych, jest tłem dla
kariery artystycznej Botticellego, autora przepełnionych duchowością obrazów
religijnych, alegorii mitologicznych, dzieł o bogatej symbolice, prawdziwych
świeckich ikon włoskiego renesansu. Pierwszy etap twórczości artysty,
związany z pracownią złotniczą oraz z praktyką u mistrza Filippa Lippiego, to
nieustanne próby, doprowadzonego w późniejszym okresie do
perfekcji, stylu bogatego w wyszukane detale zdobnicze. Charakterystyczne
rysy twarzy, przedstawione w sposób przenikliwy i niezwykle
subtelny, są świadectwem atmosfery panującej na dworze Medyceuszy.
Obrazy o tematyce religijnej szczególnie w ostatniej
fazie twórczości artysty świadczą natomiast o
wzrastających niepokojach religijnych, mających źródła w kazaniach
Savonaroli.
|
|

|
Enrica
Crispino
Niepowaga, ironia, pogarda dla konwenansu, brak umiaru - oto
żywot Henriego de Toulouse-Lautreca, malarza o arystokratycznym rodowodzie,
świadka belle epoque i genialnego artysty, pędzony w
burdelach, kabaretach i namiotach cyrkowych Montmartre'u. Żywot twórcy
skupionego bez reszty na portretowaniu bohaterów i bywalców tego świata,
który stał się również jego światem.
|
|

|
Marco
Bussagli
Niewiele wiadomo o życiu Antonella da Messina (ok.
1430-1479): w krótkiej biografii, jaką są Żywoty, Giorgio Vasari przypisuje
mu zasługę wprowadzenia we Włoszech techniki malarstwa olejnego. Cały korpus
dzieł Antonella składa się z około pięćdziesięciu malowideł:
z biegiem wieków wiele z nich zostało zniszczonych, a bardzo skąpa
dokumentacja archiwalna, zachowana aż do ubiegłego
stulecia, przepadła w czasie trzęsienia ziemi, które miało miejsce w
Mesynie w 1908 r. Wśród największych dzieł Antonella należy
przypomnieć: Św. Hieronima w pracowni, Ukrzyżowanie, Chrystusa przy kolumnie,
Madonnę Salting i Św. Sebastiana.
|
|

|
Francesco
Morena
Hokusai (1760-1849), "starzec opętany malarstwem", był
niezwykle płodnym artystą. Stworzył niezliczoną liczbę obrazów, rysunków,
drzeworytów i książek ilustrowanych. Pracował niemal bez przerwy, nie
wypuszczajac z dłoni pędzla. Jeden z najwybitniejszych twórców sztuki japońskiej,
wywarł głęboki wpływ na impresjonistów francuskich.
|
|

|
Elena
Capretti
Filippo Brunelleschi (1377-1446) był jednym z
najświetniejszych twórców odrodzenia. Rzeźbiarz, teoretyk, a nade wszystko
architekt, wypracował nowy styl, oparty na zasadach geometrii, racjonalności,
czystości formalnej, który zrewolucjonizował wizję zawodu artysty we
Florencji pierwszej połowy XV wieku. Tam też można podziwiać jego główne
dzieła: kopułę katedry Santa Maria del Fiore, kaplicę Pazzich, wnętrza
kościołów Santo Spirito i San Lorenzo, Ospedale degli Innocenti.
|
|

|
Matilde
Battistini
Żywotność, wynalazczość, pewność ręki i oka, a
wreszcie ciągłe przemiany. Picasso, gigant i Proteusz,
imponująca osobowość, twórca wszechstronny i płodny, torując szlaki
nowoczesności zdominował sztukę XX wieku. Każda odmiana w jego malarstwie i
życiu prywatnym skupiała uwagę opinii publicznej i zaskakiwała krytyków. Od
lat szkolnych na hiszpańskiej prowincji pod koniec XIX wieku, przez
fascynującą przygodę paryskiej awangardy, aż po przełom kubistyczny drogę
twórczą Picassa cechuje niepohamowana śmiałość, którą zaświadczają dzieła,
mające rangę ikon współczesnej kultury.
|
|

|
Stefano Zuffi
Aertsen Albani Altdorfer Andrea del Sarto Angelico Anshutz
Antonello da Messina Arcimboldi Baco Baldung Grien Balla Barocci Fra
Bartolomeo Baschenis Basquiat Bassano Beccafumi Beckmann Bellini Bellotto
Bellows Bermejo Bernini Berruguete Bingham Blake Boccioni Bocklin Boldini
Bonnard Bosch Botticelli Boucher Bouts Bramante Braque Bronzino Brown
Brueghel Bruegel Burgkmair Cagnacci Caillebotte Campin Canaletto Cano
Caravaggio Carpaccio Carreno de Miranda Cassatt Catlin Ceruti Cezanne Chagall
Champaigne Chardin Chase Christus Church Cimabue Clonet J. Clouet Cole
Constable Copley Corot Correggio Cossa Courbet Cranach Crespi G.B. Crespi
G.M. Crivelli Dali Daumier David J.L. Davis De Chirico Degas De Hooch De
Kooning
|
|

|
Stefano Zuffi
Delacroix De La Tour G. De La Tour M.Q. Delaunay Delaunay-Terk Delvaux Demuth Denis Depero Derain D'Eyck Dine Dix
Domenichino Domenico Veneziano Dosso Dossi Dou Duccio Duchamp Dufy Durer
Eakins Elsheimer Ensor Ernst Fattori Feininger Fernandez Ferrari Fetti Flegel
Fouquet Fragonard Friedrich Froment Fussli Gainsborough Fra Galgario Gauguin
Geertgen Gentile da Fabriano Gentileschi Gericault Ghirlandaio Giordano
Giorgione Giotto Giulio Romano Gonczarowa Gossaert Goya Gozzoli El Greco
Grosz Grunewald Guardi Guercino Hals Haring Hayez Heintz Henri Hodler Hogarth
Holbein Homer Hopper Huguet Ingres Johns Jordaens Juan de Flandes Kandinsky
Klee Klimt Kline Kokoschka Le Brun Lega Leger
|
|

|
Stefano
Zuffi
Le Nain Leonardo Lichtenstein Limburg Liotard Filippino Lippi
Filippo Lippi Liss Llanos Lochner Longhi Lorenzetti Lorrain Lotto Lucas van
Leyden Łarionow Macke Magnasco Magritte Maino Malewicz Manet Mantegna Maratta
Marc Martini Masaccio Masolio Matisse Maulbertsch Melozzo Memling Mengs
Menzel Metsys Michał Anioł Millais Millet Miro Modigliani Mondrian Monet Mor
Morales Morandi Morbelli Moreau Morisot Moroni Mount Munch Murillo Nattier
Noland Nolde O'Keeffe Overbeck Pacher Palma il Giovane Palma il Vecchio
Panini Parmigianino Patinir Peale Pellizza da Volpedo Perugino Piazzetta
Picabla Picasso Piero della Francesca Piero di Cosimo Pietro da Cortona
Pinturicchio Pisanello Pissarro Pollock Pontormo Pordenone Poussin Pozzo
Preti Previati Quatron Rafael
|
|

|
Stefano
Zuffi
Rauschenberg Ray Rembrandt Remington Reni Renoir Reynolds Ribera
Ricci Riepin Rigaud Rosenquist Rossetti Rosso Fiorentino Rothko Rouault
Rousseau Rubens Sanchez Cotan Sargent Savoldo Schedoni Schiele Schinkel
Schmidt-Rottluff Schonfeld Schongauer Sebastiano del Piombo Segantini
Serodine Seurat Shahn Sheeler Signac Siqueiros Sirini Sisley Sloan Solimena
Spranger Steen Still Stosskopf Strozzi Stuart Subleyras Terborch Terbrugghen
Giambattista Tiepolo Giandomenoco Tiepolo Tintoretto Tobey Toulouse-Lautrec
Traversi Troger Trumbull Tura Turner Tycjan Uccello Valdes Leal Valentin de
Boulogne Van der Goes Van der Heyden Van der Weyden Van Dyck Van Eyck Van
Gogh Van Heemskerck Van Honthorst Van Scorel Van Wittel Velazquez Vermeer
Veronese Vivarini Vlaminck Vouet Vuillard Warhol Watteau West Whistler Witz
Wood Wright Yanez Zandomeneghi Zoffany Zurbaran
|
|

|
Jannic
Durand
Termin "gotycki", czyli "barbarzyński",
stosowany przez współczesnych Rafaela i klasyków wobec całej sztuki
średniowiecznej, dawno już zatracił wydźwięk pejoratywny, dziś bowiem wiemy,
jak bogata i pełna kontrastów była to epoka. Sztuka średniowiecza przypomina,
że przez ponad dziesięć stuleci europejska twórczość artystyczna dawała
świadectwo niewyczerpanej wyobraźni twórców
w dziedzinach architektury, rzeźby, malarstwa
i sztuki użytkowej, obejmując czasy wędrówki ludów, renesansu karolińskiego,
stylu romańskiego i gotyku. Od sklepienia romańskiego po
ostrołuki i kamienne koronki stylu flamboyant dokonała się
niezwykła ewolucja. Podczas gdy iluminacja ustępuje pola książce drukowanej,
pierwsze elementy renesansu nakładają się na wyrafinowanie schyłkowego
gotyku. Jest to okres przejściowy między arcydziełami anonimowymi, jak
Ewangeliarz Godeskalka i Ewangeliarz Ebbona, portal w
Saint-Genis-des-Fontaines, tkanina z Bayeux czy nawet katedra w Chartres, a
sygnowanymi przez artystów tak wybitnych, jak Mikołaj z Verdun, Duccio di
Buoninsegna, Giovanni Pisano, Simone Martini, Jean Fouquest czy Claus Sluter.
Także realizm flamandzki należy do sztuki schyłkowego średniowiecza, podczas
gdy Włochy ogarnia renesans.
|
|

|
Gerard
Legrand
Kolebką renesansu była w XV wieku Toskania, skąd rozprzestrzenił
się on najpierw na całe Włochy, a następnie wywarł wpływ
na kulturę i sztukę europejską. Renesans, zjawisko
rewolucyjne w historii myśli, odciął się od wartości
średniowiecznych, znajdując oparcie w nawiązaniu do ponownie odkrytej myśli
starożytnej. Wywodząc się z humanizmu, umieścił człowieka w centrum uwagi. W
sztuce renesansu podejmującej sprawy wojej epoki znalazł odbicie obraz
społeczeństwa coraz bardziej zlaicyzowanego. Sztuka renesansu stanowiła też
symbol i narzędzie różnego rodzaju władzy dające jej możliwość prezentowania
swej hegemonii i bogactwa. Renesansowe dzieła są świadectwem czasów, kiedy
granice między różnymi dyscyplinami, naukami i dziedzinami sztuki nie były
tak wyraźne jak dziś. Malarze byli zarazem rzeźbiarzami i architektami, jak
Michał Anioł, bądź też inżynierami i uczonymi, jak Piero della Francesca i
Leonardo da Vinci. Jako wyraz rewolucji artystycznej sztuka renesansu nie
stanowiła monolitu. Dwa wieki rozwoju prowadziły do
wynalezienia perspektywy do manierystycznych deformacji Pontorma i
Parmigianina. Renesans znalazł specyficzny wyraz we Francji (szkoła
Fontainebleau), w Niderlandach (Bruegel Starszy i
Quentin Metsys), w Anglii oraz Niemczech (Durer). Wreszcie, renesans po raz
pierwszy od czasów starożytnych uznał przynajmniej równorzędną, jeśli nie
wyższą, pozycję artysty w społeczeństwie, otwierając tym samym drogę do
współczesnej koncepcji sztuki.
|
|

|
Pierre
Cabane
Barok i klasycyzm podzieliły między siebie Europę XVII wieku.
Zrodzony we Włoszech, w wyniku dążenia Kościoła do ożywienia wiary
katolickiej, barok czasów kontrreformacji cechuje upodobanie do krzywizn,
niespokojnych kompozycji, przeładowania, ruchu, natłoku postaci
wykraczających poza ramy i obejmujących w posiadanie całe
otoczenie. Natomiast klasycyzm preferuje linie proste, surowość,
powściągliwość i rozum. Klasycyzm - wyrażający się
przede wszystkim w architekturze, tak jak barok odnajdował się w malarstwie i
sztukach dekoratorskich - to zjawisko typowo francuskie, w
przeciwieństwie do międzynarodowego charakteru baroku, rozwijającego się
przede wszystkim we Włoszech, ale również w Hiszpanii,
Flandrii, Niemczech i Ameryce Południowej. Książka Cabanne'a pokazuje, że
pomimo znacznych rozbieżności, oba te nurty wyrażają podobną chęć
przedstawiania rzeczywistości w celu wychwalania czy to potęgi monarchy, czy
też potęgi Kościoła.
|
|

|
Pierre
Cabane
Sztuka romantyzmu pojawia się
jednocześnie w Niemczech, Anglii i w prądach
intelektualnych wyrosłych z rewolucji francuskiej. Panuje w całej Europie
przez pierwszą połowę XIX wieku. Wyłania się ze sprzeczności epoki, którą
cechuje jednocześnie neoklasycyzm, nawrót zainteresowania narodowymi
zabytkami, wpływ rodzącej się właśnie powieści, powrót do natury. Sztuka
romantyzmu podkreśla ścisły związek romantyzmu z politycznym i społecznym
kontekstem epoki. Pokazuje, w jaki sposób chęć poświęcenia się swojej
sztuce i ludzkości popycha artystów
romantycznych poza granice akademizmu. O ile malarze - od Caspara Davida
Friedricha po Turnera, poprzez Davida, Goyę, Gericaulta, Delacroix czy nawet
Ingres'a - odgrywają pierwszoplanową rolę, graficy, jak Achille Deveria czy
Gustave Dore, są również nierozerwalną częścią romantyzmu.
"Romantyzm znajduje się jeszcze w procesie stwarzania się, ba, to
właśnie jest jego właściwą istotą, że może on tylko wiecznie stawać się,
nigdy nie dochodząc skończoności" - prorokował Schlegel. Zawierając w
sobie ziarno artystycznej nowoczesności, romantyzm był bowiem w sztuce
bardziej stanem ducha niż ukształtowanym ruchem.
|
|

|
Nicole
Tuffelli
W drugiej połowie XIX wieku rewolucja przemysłowa wywołuje nagłą
zmianę sposobu myślenia. Dochodzi do zmiany percepcji artystycznej.
Fascynacja historią, cechująca sztukę akademicką, ustępuje miejsca
konfrontacji pomiędzy przeszłością a teraźniejszością, które charakteryzują
czasy nowoczesne. "Trzeba być malarzem swego czasu i
przedstawić to, co się widzi" - twierdzi Manet.
Realizm, impesjonizm, symbolizm, Art Nouveau przewijają się kolejno przez tę
część wieku. Wielcy artyści biorą udział w tej debacie: Courbet i Rodin, ale
też Manet, Monet, Gauguin czy van Gogh.
Artyści ci chcą się uwolnić od stylistycznych odniesień do przeszłości.
Najpierw przez nowość tematyki: swoje tematy czerpią z rzeczywistości
społecznej, nie bacząc na "akademickie piękno". Także przez nowe
sposoby malowania: nad doskonale modelowane postacie z przeszłości
przedkładają oni non finito, ulotne wrażenie. Atelier zastępują plenerem,
pracą nad motywem. Domagają się dla siebie nowej roli: artysta nie jest już
malarzem historii, portretów, pejzaży, ale świadkiem wszechświata.
|
|

|
Edina
Bernard
Sztuka nowoczesna 1905 - 1945
Rozwój techniki, światowe wojny, rewolucje naukowe, odkrycie energii
atomowej, psychoanaliza - zjawiska, które głęboko przeobraziły pierwszą
połowę XX w. - przyniosły kres nienaruszalnych dotąd w sztuce założeń
twórczości i wartości poprzednich epok, głównie funkcji mimesis.
Artyści przestali naśladować rzeczywistość, której byli świadkami, ale poszli
o krok dalej - w swej twórczości kwestionując zasady przestrzennej budowy
obrazu opartej na regułach perspektywy oraz rewolucjonizując podejście do
koloru. W wyniku tych przeobrażeń powstały liczne ruchy estetyczne.
Sztuka nowoczesna zawiera analizę najbardziej znanych kierunków w malarstwie,
rzeźbie i architekturze - fowizmu, kubizmu,
ekspesjonizmu, abstrakcjonizmu, futuryzmu, surrealizmu oraz konstruktywizmu -
jak również takich zjawisk
tego okresu, jak realizm magiczny czy Nowa Rzeczowość (Neue
Sachlichkeit).
Publikacja obejmuje również biogramy oraz opisy dzieł, między innymi Picassa,
Kandinsky'ego, Matisse'a, których poszukiwania wywarły zasadniczy wpływ na
ewolucję sztuki drugiej połowy XX w.
|
|